Op uitnodiging van Nikon was ik vorige week aanwezig bij een foodfotografieworkshop onder leiding van Sacha de Boer. Als je een beetje bekend bent met de kookboek-/fotografiewereld dan heb je vast al eens van Sacha de Boer gehoord. Ze is ooit begonnen als nieuwslezeres bij de NOS maar is ondertussen alweer anderhalf jaar fulltime fotografe. Naast prachtige portretfoto’s is ze ondertussen ook een gevestigde naam binnen de foodfotografie wereld en heeft ze samen met Jacob-Jan Boerma (chef van restaurant De Leest***) de boeken Down to Earth en Back to Basics gemaakt. Op Instagram vroeg ik jullie of ik de tips voor foodfotografie van Sacha zou delen op OMF en aangezien jullie allemaal massaal met een ‘ja’ reageerden: bij deze.

Voorbereiding

Voorbereiding is het halve werk en daarom is het belangrijk dat je voor het fotograferen alle benodigdheden al hebt klaarstaan. Leg de hele setting alvast klaar en maak vervolgens een paar proefkiekjes met een stand-in. Zelf gebruik ik wel eens een leeg bord met iets kleins erop om te kijken of de belichting en de schaduwen goed zijn, maar dit kan echt van alles zijn. Wanneer je van te voren je belichting al corrigeert en alles goed klaarlegt, kun je de foto’s van het uiteindelijke product straks lekker snel maken.

Toestel + Objectief

Heel eerlijk: een super duur toestel heb je helemaal niet nodig om mooie foodfoto’s te maken. Zelf fotografeer ik al jaren met een Nikon D3100, een instap spiegelreflex waarvan de knopjes inmiddels zijn vervaagd, maar waarmee ik nog prima foto’s kan maken. Sacha is fan van het 105mm objectief, een redelijk zware lens waarmee je op grote afstand van je product moet staan, maar ik gebruik liever een 50mm lens. Mijn 50mm lens is de Nikon AF-S 50mm f/1.8G. Alle foodfoto’s op OMF zijn met die lens geschoten.

Met de juiste belichting kun je echter ook prima foto’s maken met een digitale camera of zelfs met je telefoon.

Licht

Het aller-, aller-, allerbelangrijkste dat je nodig hebt bij het maken van goede foodfoto’s is goede belichting. Het mooiste licht is daglicht omdat dit zacht licht is en dus geen harde schaduwen geeft, maar helaas zijn we in de winter niet gezegend met helder licht. Een daglichtlamp biedt hiervoor een goede uitkomst. Zelf fotografeer ik in de winter en ’s avonds met daglichtlampen van FalconEyes. Je kunt gebruik maken van een softbox om het licht wat minder hard te maken.

Met reflectieschermen kun je ervoor zorgen dat schaduwen zachter worden gemaakt. Nu heeft niet iedereen reflectieschermen thuis en dus zijn er een aantal huis-tuin-en-keukentools die je ook prima kunt gebruiken:

  • Een warmtedeken met een zilveren en gouden kant. De zilveren kant zorgt voor koel licht, de gouden kant voor warm licht. Koel is vrijwel altijd het mooist voor foodfoto’s.
  • Een wit stuk karton.
  • Een stuk karton met daaroverheen een vel aluminiumfolie gevouwen werkt ook prima als reflectiescherm.
  • Een zwart stuk karton of papier: dit zorgt voor meer diepte in de foto’s.

Diafragma

Tips voor foodfotografie

Tips voor foodfotografie

Het diafragma van een lens bepaalt de scherptediepte in een foto. Hoe lager het diafragma is (bijvoorbeeld f/1.8) hoe groter de scherptediepte is. Op de bovenste foto fotografeerde ik met een diafragma van f/3.8. Zoals je ziet is maar een klein deel van het gerecht scherp en is de rest vaag. Op de onderste foto fotografeerde ik met een diafragma van f/5.6. Alles van het gerecht is scherp, de achtergrond loopt pas waziger weg. Volgens Sacha ligt het ideale diafragma voor foodfotografie op f/5.6 of f/6.3.

Belichtingscorrectie

Tips voor foodfotografie

Tips voor foodfotografie

Een echte eyeopener voor mij was het belichtingscorrectieknopje op mijn camera. Dit fysieke knopje wordt aangeduid met een vierkantje met daarin een + en – teken. De belichtingscorrectie kan ervoor zorgen dat een wit bord daadwerkelijk wit is op de foto en niet grijzig, blauw of oranje. Standaard staat de correctie op je toestel ingesteld op 0.0, dan wordt het licht dus niet gecorrigeerd. Wil je de lichte items op je foto ook daadwerkelijk licht maken, draai dan de belichtingscorrectie in de plus. Maak je echter een donkere foto en wil je dat zwart echt zwart wordt en niet grijs, draai dan de belichtingscorrectie in de min. Zie als voorbeeld de foto’s hierboven: de bovenste is genomen zonder correctie, de onderste met een correctie van + 2.0. En zie je ook wat de correctie doet met de weerspiegeling van het raam?

Statief

Wanneer de lichtomstandigheden niet optimaal zijn of je geen vaste hand hebt, is het fotograferen met een statief echt een aanrader. Statieven hoeven helemaal niet duur te zijn, ik gebruik zelf al jaren dit statief van Hama voor zowel foto’s als voor het filmen. Hij is lekker licht en ik kan hem dankzij de draagtas overal mee naartoe nemen. Een groot voordeel van het fotograferen met een statief is dat je ook voor een langere sluitertijd kunt kiezen waardoor je foto’s in slechte lichtomstandigheden lichter worden.

Hoofdpersoon

Tips voor foodfotografie

Je kunt er natuurlijk voor kiezen om de focus van je foto op het midden van je gerecht te leggen, maar volgens Sacha is het beter om een hoofdpersoon in de foto te kiezen: hetgeen waar je op scherp gaat stellen. En denk bij een hoofdpersoon niet aan een groot stuk vlees, maar eerder aan iets kleins. Een peperkorrel bijvoorbeeld of een blaadje koriander. Het kiezen van de juiste hoofdpersoon maakt soms al een wereld van verschil in de foto. Op de foto’s die ik hierboven maakte zie je goed het verschil. Ik koos als hoofdpersoon voor de linkerfoto het kleine streepje saus, op zich een prima foto maar toch nog een beetje saai. Sacha gaf me vervolgens de tip om het takje met twee blaadjes als hoofdpersoon te nemen; zie het resultaat op de foto rechts. De foto is direct een stuk dynamischer en speelser.

Oefen gewoon een beetje met het gerecht dat je fotografeert en kies verschillende hoofdpersonen. Uiteindelijk kun je tijdens het bewerken van de foto’s de mooiste foto’s eruit halen.

Props

Tot slot wil ik jullie nog iets bijbrengen over het gebruik van props, dingen die de foto net iets meer kunnen aankleden. Zoek om de foto speels te maken naar het gebruik van contrasten. Gebruik bijvoorbeeld een nieuwe vork met een oud mes en speel ook met kleuren. Gebruik verschillende nuances van een bepaalde kleur of gebruik juist ingrediënten of producten met contrasterende kleuren.

Besteed ook aandacht aan de ondergronden die je gebruikt. Een houten tafel doet het altijd goed, maar probeer ook eens te fotograferen op een stuk stof, papier of zelfs op de grond. De laatste tijd krijg ik veel vragen over de vinyl-ondergrondjes die ik tegenwoordig gebruik en die je laatst voorbij zag komen in De week van OMF. Deze ondergronden bestelde ik bij Swanky Prints via Etsy.com. In het menu links kun je kiezen voor de patronen die je wilt zien. Een prima formaat ondergrond voor foodfotografie is 60 x 60 centimeter (2ft x 2ft).

Winnen?
Als extraatje bij dit artikel wil ik jullie nog even wijzen op een winactie die Nikon in het leven heeft geroepen voor deze Kerst. Wanneer je tussen 23 en 27 december een foto van jouw kerstdiner deelt met de hashtag #Nikon_kerstdiner, maak je kans op een Nikon D3300.

Ik hoop dat je iets aan dit artikel hebt gehad! Ik zou nog veel meer tips kunnen delen over het spelen met de witbalans, de ISO en uiteraard over het nabewerken van foto’s, maar hopelijk kom je hier al een eind mee. Goed leren fotograferen is bovendien altijd nog een kwestie van heel veel oefenen en daar ben ik na 3,5 jaar ook nog steeds mee bezig. Een boek dat je overigens heel goed kan helpen is Digitale fotografie: food van collegablogger Simone van den Berg, een absolute must have!

Mocht je zelf nog tips hebben voor het maken van goede foodfoto’s: let me know!

30 reacties

  1. Kim

    Leuk zeg, zo’n fotografieles van Sasha! Het is inderdaad altijd leuk om te spelen met de ‘hoofdpersoon’ en te kijken welke foto dan het mooiste is. Leuk artikel!

    Beantwoorden
  2. Eefke

    Bedankt voor het delen van deze tips! Zo leer je altijd weer wat bij. Ik gebruik ook altijd iets overbelichting, hoewel je dit ook achteraf met bewerken nog kunt corrigeren natuurlijk!

    Beantwoorden
  3. Geur van Maillard

    Even wat vraagjes:
    1] ik wil gaan werken met m’n ‘plastic fantastic’ (Canon 50mm lens). Is die scherptediepte op f/5.6-f/6.3 bij de 105 mm van Sacha hetzelfde als bij een 50 mm?

    2] De daglichtlampen. Ik zie staan dat er 2 spiraallampen van 40W in gaan. Ik neem aan dat dat gloeilampen zijn. Die worden steeds moeilijker te vinden. Wat zou er als alternatief in gedraaid moeten worden?

    3] Belichtingscorrectie. Het lijkt me dat ik dan moet kiezen (of accepteren) dat delen van de foto worden ‘uitgevreten’ (overbelicht/detailverlies) om het bord wit te krijgen. Kan ik dan niet beter een ander kleur bord nemen?

    4] Waar staat bij jou de hele opstelling? Tussen keuken en eettafel? Om meteen daarna op te eten? Of is dit een portie dat -na de maaltijd- wordt gebruikt/opgeleukt voor de foto?

    Beantwoorden
    • Sabine

      Ik hoop dat ik een beetje duidelijk antwoord kan geven op je vragen!

      1] De scherptediepte is afhankelijk van een aantal factoren, waaronder het brandpunt van het objectief. Nu heb ik gefotografeerd met een 105mm en een 50mm met hetzelfde diafragma en ik zag geen enkel verschil. Punt was alleen dat je met de 105mm veel verder van het object af moet gaan staan en de lens een stuk zwaarder (en duurder) is.

      2] De daglichtlampen gaan sowieso ontzettend lang mee, ik fotografeer nu al een jaar vrijwel iedere dag/iedere week met dezelfde set lampen. Ik ga er vanuit dat FalconEyes (verkoopt de lampen ook los) altijd passende lampen zal verkopen voor de statieven. Je kunt ook Googelen op ‘daglichtlamp spaarlamp’, dan vind je ook wel een aantal hits.

      3] Detailverlies treed niet echt op want wanneer je overbelichting gebruikt ga je er vanuit dat de hele foto dit nodig heeft. Als je kijkt naar de foto met de citroenen in het artikel: de hele foto heeft een grijze waas, ook de citroenen zijn grauw. Door de belichtingscorrectie wordt weliswaar de hele foto overbelicht, maar ieder element in de foto heeft dit ook nodig. Mocht je merken dat de belichtingscorrectie details gaat wegnemen, dan schroef je hem gewoon iets terug.

      4] Klopt, ik fotografeer altijd op mijn eettafel en mijn opstelling staat daar voor. Ik neem tijdens het koken een aantal proefshots om de belichting te checken zodat ik na het opmaken van het echte bord zo snel mogelijk foto’s kan nemen. Na het fotograferen eten we het altijd direct op, dus geen opgesmukte bordjes of restjes op de foto. Ik ben denk ik zo’n twee minuten bezig met het schieten van de echte foto’s. In die tijd maak ik gemiddeld 20 – 40 foto’s vanuit verschillende hoeken.

      Beantwoorden
  4. Resy

    Wat een handige tips! Heb dit artikel gelijk even bij mijn favorieten opgeslagen om later nog een keertje goed door te nemen

    Beantwoorden
  5. Sabrina

    Wat een handig artikel! Ik heb meteen even gekeken naar het belichtingscorrectieknopje en wat maakt dat een verschil zeg! Super bedankt!

    Beantwoorden
  6. Farah - Food and other Friends

    Wat een fijne tips!
    In die belichtingscorrectie ga ik me ook eens in verdiepen, want van die grauwe foto’s is zo zonde.

    En die tip van ondergrondjes bij de Etsy kopen: dankjewel. Ik was zelf op zoek naar verschillende (nep houten) ondergrondjes, maar kon alleen behang bedenken. Maar die worden niet per meter o.i.d. verkocht. Maar dit is echt een goed alternatief!

    Beantwoorden
  7. Diana

    Heel erg interessante tips, super dat je ze met ons deelt. Wat een duidelijke verschillen zie je op de foto’s

    Beantwoorden
  8. Kayleigh | Con leche

    Heel fijn artikel dit! Wat een fijne tips en goed om er af en toe weer aan herinnerd te worden. Ik wil toch ook gaan proberen om met statief te gaan werken. Ik heb het boek van Simone ook gelezen en dat is inderdaad echt een goede tip, heel fijn boek dat alles helder uitlegt!

    Beantwoorden
  9. Xaviera

    Wat een fijne tips allemaal, dankjewel! Ik ben net begonnen met dslr-fotografie en heb nog veel te leren dus dit komt als geroepen :) Ik heb net dat belichtingscorrectieknopje uitgeprobeerd, wauw wat een verschil!

    Beantwoorden
  10. Linda Delichef

    Wat een handig artikel! Ik krijg al helemaal zin om aan de slag te gaan en wat dingen uit te proberen. Het artikel heb ik opgeslagen, om nog eens terug kijken. Dankjewel!

    Beantwoorden
  11. Laura's Bakery

    Leuk artikel Sabine. Toen ik het knopje van de belichting ontdekte ging er een wereld voor mij open, gebruik het bijna altijd. Bewerking achteraf is dan ook niet of veel minder nodig qua kleuren.

    Beantwoorden
  12. Danielle

    Leuk artikel Sabine! Heb zitten staren naar je prachtige foto’s, hoop dat het mij ook nog eens gaat lukken zo mooi!
    Nu eerst maar eens sparen voor zo’n mooie daglicht lamp.

    Beantwoorden
  13. Hester

    Dat belichtingscorrectieknopje kan inderdaad een verschil maken! Het zit bij mij niet echt in mijn standaardroutine van instellingen, maar af en toe gebruik ik het wel. Het voelt soms gelijk zo ‘slecht’ om de foto eigenlijk van tevoren al te manipuleren, maar het maakt wel heel veel verschil en uiteindelijk blijft het gewoon fotografie. Mooie foto’s, dat spelen met een hoofdpersoon is zeker een goede, ook bij foodfotografie! Grappig trouwens dat de workshop van Sacha de Boer was, als ik haar zie denk ik toch nog wel gelijk aan het nieuws haha. Welk diafragma gebruik(te) jij meestal?

    Beantwoorden
  14. Ilse

    Interessante tips! Ik worstel vaak nog met de ‘hoofdpersoon’, zoals Sacha het mooi weet te verwoorden, dus deze tip zal ik zeker ten harte nemen.

    Beantwoorden
  15. hans

    ik wil er nog wel wat tips aan toe voegen.
    zoals sascha al zei bereidt voor, voedsel verkleurt snel, voorkom dit door wat citroensap er over te schenken.
    gebruik olijfolie of wat gelatine opgelost in water, om als finish een mooie glans aan je gerechten te geven.
    als je weet wanneer je gaat fotograferen , haal dan bij je plaatselijke carpetland o.i.d. 2 van die vinyl staal boeken , maak je foto,s , breng ze daarna gewoon terug :)
    en voor ilse , als ” hoofdpersoon ” heb ik op de markt bij de dierenkraam gewoon wat dieren speeltjes gekocht, rubber karbonaad, kip en worst , deze hebben wat hoogte en laten dus ook schaduwen zien.
    als laatste is er natuurlijk altijd nog photoshop : ) , ohja fotografeer altijd in kleur, omzetten in zwart wit is makkelijk, andersom een hel.

    Beantwoorden
  16. Ludwig

    Bedankt voor dit interessant artikel! Heb nog een vraagje: hoe was je opstelling eigenlijk? Waar zet je de lampen, en de eventuele reflector?

    Beantwoorden
    • Sabine

      Poeh, moet ik even een eindje terug denken. Ik heb geen gebruik van lampen maar van daglicht, dat is altijd het beste. Daglicht kwam achter mij vandaan, een witte reflector stond direct achter het gerecht en nog een witte reflector rechts naast het gerecht.

      Beantwoorden

Laat een antwoord achter

Je e-mail adres wordt niet gepubliceerd.